కాకిలో కాకినై తోకలో ఈకనై .....

"కాకిలో కాకినై తోకలో ఈకనై" ఇది చదవడానికి హాస్యాస్పదంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రతీ మనిషి ఇలానే జీవిస్తున్నాడనిపిస్తుంది. జీవరాసులు అన్నింటిలోనూ 'కాకి' ప్రత్యేకం కాకపోయినా మనిషి జీవితాన్ని మాత్రం అందరు 'కాకి' తోనే పోలుస్తారు. ఉదాహరణకి " కాకిలా కలకాలం బ్రతకడం కన్నా హంసలా ఆర్నెళ్ళు బ్రతకడం మిన్న" ఇలానే ఒంటరి జీవితానికి 'ఏకాకి' అని, కాకులు 'కావు' 'కావు' అని అరుస్తుంటే " ఈ లోకంలో మనకు ఏవీ శాశ్వతం 'కావు' అని ఇలా సందర్భాన్ని బట్టి మన పెద్దలు మనిషి జీవితాన్ని 'కాకి' తోనే పోల్చారు. అందుకనే  నేను కూడా మనిషి జీవితాన్ని 'కాకి' తో పోల్చి ఈ బ్లాగ్ కి  "కాకిలో కాకినై తోకలో ఈకనై ...." అని పేరు పెట్టాను. ఆలోచిస్తే ఇది నాకు నిజమే అనిపిస్తుంది, ఎందుకంటే మనిషి బ్రతికినంత కాలం " కాకులలో కాకి లాగా జీవించి ...., చివరికి ఏకాకిలా మిగిలి ..., మరణించిన తరువాత తోకలో ఈకలా మిగిలిపోవడం.  అయితే కాకిలా కాకుండా హంసలా బ్రతకాలంటే మనం ఏమి చేయాలి? అసలు మనం జీవిస్తున్న విధానం కాకిలా ఉందా? లేదా హంసలా ఉందా అని తెలుసుకోవడం ఎలా? అని నా మనసులో ప్రశ్న మొదలైంది.

మొదట ప్రశ్నకి సమాధానంగా నేను " ఆస్తులు అమ్ముకొని ఆత్మ సోధనకై ఒక యోగి  ప్రస్తానం ( The Monk Who Sold his Ferrari)" పుస్తకంలో చదివినది మీ ముందు ఉంచదలచాను. " పూర్వం మన దేశంలో ఒక రాజు ఉండేవాడు, ఆ రాజు ప్రతీ రోజు ఉదయాన్నే లేచి అదేరోజు  అతనికి  ఈ లోకంలో చివరి రోజుగా భావించి, తన పిండ ప్రదానం తనే చేసుకునేవాడు. అందుకు ఆ రాజు నిజంగా తన జీవితంలో చివరి రోజని భావంచి  తన భార్యతో, పిల్లలతో, స్నేహితులతో అలాగే ప్రజలతో ఎలా ఆనందంగా గడపాలి? ఎవరితో ఎంతకాలం గడపాలో సమయస్పూర్తిగా మెలిగి తన రాజ్యంలో మంచి పేరు సంపాదించుకున్నాడు." ఇలా ఆలోచిస్తే చాల మంచిది అనిపిస్తుంది ఎందుకంటే మన జీవితంలో అదే చివరి  రోజు అని తెలిస్తే నిజంగా మనల్నిబాధ పెట్టినవాల్లని క్షమించాలనిపిస్తుంది, తప్పు చేసినవాల్లని సరిదిద్దాలనిపిస్తుంది అలాగే మన పట్ల ప్రేమగా ఉన్నవారికోసం త్యాగం చేయాలనిపిస్తుంది. ఇంకా ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే  ఆశ, దుఃఖం తగ్గి మన జీవితం సంతొషంగా ముందుకు సాగుతుంది.
మనం బ్రతికినంత కాలం ఎలా బ్రతికామని ఆలోచిస్తే నాకు యండమూరి గారి పుస్తకంలో ( పుస్తకం పేరు సరిగ్గా గుర్తులేదు) మనం చనిపోయిన తరువాత మన గురించి మన కుటుంబసబ్యులలో ఒకరు, మన స్నేహితులలో ఒకరు, మనతో పని చేసేవాళ్ళు ఒకరు ఇలా ఒక్కొక్కర్నీ మన గురించి రెండు నిముషాలు మాట్లాడమంటే నిజానికి, నా గురించి మంచిగా మాట్లాడడానికి ఎంత మంది ముందుకు వస్తారన్నది నాకు పెద్ద సందేహమే. అయితే ఇలా ఆలోచించడం వలన కూడా మనం ఇకపైన మంచిగా ఉండగలమా? నిజానికి ఈలాంటి ఆలోచనలు మనిషిని మార్చగలదా? అంటే తప్పక మనిషి ఆలోచన మారి మంచి విధానంలో నడుస్తాడనే చెప్పాలి. దీనికి ఒక నిజసంఘటన, ఒక ఆద్భుతమైన సంఘటన మీ ముందుంచదలచాను. ఈ విషయం చాల మందికి తెలిసిన సందర్భానుసారం మరొక సారి గుర్తు చేయదలచాను.
ప్రపంచ ప్రఖ్యాత నోబెల్ బహుమతి అందిరికి తెలుసు అయితే నోబెల్ బహుమతిని  ఇవ్వడానికి గల కారణం అలాగే అందులో అంతర్యం ఏమిటి? అని ఒక్కసారి ఆలోచిస్తే..... " అల్ఫ్రెడ్ నొబెల్ 1833 సంవత్సరంలో స్వీడన్ దేశంలో ఒక ధనవంతుని కుటుంబంలో జన్మించాడు. ఈయన రసాయన శాస్త్రంలో మంచి ఆరితేరిన ఇంజినీర్, ఈయన సుమారు 355 కొత్తవి కనుగొన్నాడు. అందులో 'డైనమేట్' ఈయనికి మంచి పేరుతెచ్చి పెట్టింది. దురదృష్టవత్తు నొబెల్ సహోదరుడు 1988 మరణించాడు, ఈయన సహొదురుని పేరుకి చివర నొబెల్ అని పేరు ఉండటం వలన అల్ఫ్రెడ్ నొబెల్ మరణించాడని బయట ప్రచారం సాగింది. అప్పటిలో సమాచార వ్యవస్థ అంతంత మాత్రంగా ఉండటం వలన, ఒక ఆంగ్ల పత్రిక అల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ మరణించాడని భావించి అల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ మీద ఒక సంపాదకీయం ప్రచురించింది. నోబెల్ డైనమేట్ కనుగొనడం వలన, ఆ సంపాదకీయంలో ఆయనను ఒక " The Merchant of Death" గా ఒక అభిప్రాయాన్ని వెలిబుచ్చింది. ఆ సంపాదకీయాన్ని బ్రతికి ఉన్న అల్ఫ్రెడ్ నోబెల్ చదివి నేను మరణించిన తరువాత ఈ ప్రపంచం నన్ను ఈ విధంగా గుర్తుచేసుకుంటుంది అని తెలిసి చాల బాధపడ్డాడు. ఈలాంటి పేరు నేను ఎలాగైనా మార్చుకోవాలని భావించి తను మరిణించె ముందు తన మొత్తం ఆస్తిని ఒక ట్రస్ట్ ఏర్పాటు చేసి దానిమీద వచ్చే ఆదాయంతో ఈ ప్రపంచంలో శాంతి స్థాపన కోసం కృషి చేసినవారికి మరియు మానవాళికి ఉపయోగకరమైన వాటిని కనిపెట్టిన వారికీ నోబెల్ బహుమతిని ప్రకటించమని తన వీలునామాలో  పొందుపరిచి మరణించాడు. నొబెల్ కధ చదివాక ఇలా ఆలోచించడం మంచిది అనిపిస్తుంది.

పుట్టినవాడు గిట్టక తప్పదు. పుట్టుక చావుల మధ్య ప్రయాణమే జీవితం, సాధారంగా మనిషి బాల్యంలో అల్లరి చేయడం, యవ్వనంలో కామించడం, నడివయస్సులో సంపాదించడం, చివరికి వృద్ధాప్యంలో - చనిపోయే రోజు సమీపించినకొలదీ మంచిగా జీవించాలి..., మన జీవితానికి సార్ధకత ఉండాలని ఇలా చాలాకాలం బ్రతకాలి అనే ఆశతో జీవిస్తారు. శ్రావ్యంగా పాడేవాడికి, ఆ పాట రాసేవాడికి ఒకే హృదయం ఉంటుంది. "నీ కంటే గొప్పవాడిని" అనటానికి ఎవరికీ హక్కు లేదు. ఒకరికి కవిత్వం రాయటంలో, ఇంకొకరికి ప్రకృతిని ఆనందించటంలో శక్తీ ఉంటుంది. ఎవరి ప్రత్యేకత వారిది, ఎవరి జీవితం వారిది. కానీ ప్రతీ జీవితం ఒక ప్రత్యేక జీవితం. ఆశకు అంతు లేదు, కానీ అంతానికి ఆశ కారణం. ఇదే జీవితం, ఇదే ప్రపంచం.నేను పైన వివరించినట్లు మనం ఈ ప్రపంచం మొదటి పదిమంది గొప్పవాల్లలొ మనం ఒకరిలా ఉండాలని నా ఉద్దేశ్యం కాదు, కానీ మన ఆత్మీయ ప్రపంచంలో ఉన్న పదిమందితో సంతోషంగా జీవించాలంటే అలాంటి గొప్ప ఆలోచనలతో ముందుకు సాగాలన్నిది నా ఉద్దేశ్యం.... మన ఆలోచనలే మన జీవిత ప్రమాణాలు... ఆ ప్రమాణాలే మన జీవితానికి సార్ధకతనిస్తాయి... 

Work is worship

"పని దైవంతో సమానం" అన్నారు పెద్దలు మరి దైవం కోసం పని చేసేవల్లున్నారు మరి వారి పనిలో ఎంత నిజాయితి ఉంది? వారి నిజాయితిని ప్రశ్నించే గలిగే పెద్దవాడిని కాదు. ఇకపోతే పనిని (డ్యూటీని)దైవంలా భావించి పని ఎంతమంది చేస్తున్నారు?.  ఇలా ఆలోచిస్తే ముందు నేను పనిని దైవంలా భావించి చేస్తున్నాన లేదా అని ప్రశ్నించుకోవాలి. అందుకే ఈ బ్లాగ్ పూర్తిగా నేను చేస్తున్న పనిని సక్రమంగా చేస్తున్నాన లేదా అని విశ్లేషించడానికి మాత్రమే రాయదలచాను.

నేను ఉద్యోగం జాయిన్ అయినప్పటి నుండి నన్ను నేను విశ్లేషించుకుంటే నేను కొన్ని సార్లు మేనేజర్ గా కొంతమందితో పని చేయించాల్సి వచ్చేది అలాగే నేను సబ్ ఆర్డినేట్ ఒకరి  క్రింద పని చేయాల్సిన సందర్భాలు ఉన్నాయి. పై రెండు సందర్భాలను ఎప్పుడు నేను రెండు కధలతో నేను పోల్చుకొని నాకు నేను సరిగ్గా పని చేస్తున్నాన లేదా అని సరి చేసుకుంటాను. అయితే మొదటిగా నేను మేనేజర్ గా కొంతమందితో పని చేయించాల్సి ఈ చీమ కధని గుర్తుచేసుకుంటాను. ఈ కధ రచయతిని ఈజిప్ట్ దేశం నుండి వెలివేసారట అందుకే నేను ఈ కధని నా పై అధికారులను వేలిత్తి చూపడానికి కధని గుర్తుచేసుకోవడం లేదు నా లోపాలను వేలిత్తి చూపించడానికి మాత్రమే.

పై కధలో రచయత చెప్పినట్లు ఒత్తిడితో పని చేయిస్తే మనకి వచ్చే రిజల్ట్స్ తగ్గుతయిని నేను ప్రత్యేకంగా చెప్పనవసరం లేదు అయిన ఇలాంటి పరిస్తితలో సగటు మనిషి పనితనం ఇంతకు మించి ఉండదు అని ఖచ్చితంగా  ప్రక్క చిత్రమే అద్దం పడుతుంది. ఇక రెండవ విషయానికి వస్తే నేను కొన్నిసార్లు సబ్ ఆర్డినేట్ ఒకరి  క్రింద పని చేయాల్సిన వచ్చినప్పుడు ఈ కధని గుర్తుచేసుకుంటాను. ఈ కధ నాకు చాల ఇష్టమైనది. ఈ కధని తలచుకున్నప్పుడు నేను బాగా ఉత్సాహంగా పని చేస్తాను. ఆ కధ  క్లుప్తంగా" ఒక నగరంలో ఒక ప్రఖ్యాత బిల్డర్ ఉండేవాడు ఆయన దగ్గర ఒక నమ్మకస్తుడైన మేస్త్రి ఉండేవాడు. వీరిద్దరి కలయకలో మంచి బిల్డింగ్స్ నిర్మించి ఆ నగరంలోనే మంచి పేరు సంపాదించుకున్నారు. కొంత కాలం గడిచాక ఆ మేస్త్రి బిల్డర్ దగ్గరకు వెళ్లి " నా పిల్లలు పెళ్లి వయస్సుకి వచ్చి ఉన్నారు, వారి పెళ్లి నిమిత్తమై ఇక  నేను నా సొంత గ్రామానికి వెళ్తాను" అని చెప్పగా అది విని బిల్డర్ " నీ మాటను కాదనులేదు కానీ నాకు ఒక కోరిక ఉంది అది నేరేవేర్చి నీ గ్రామానికి వెళ్ళు" అని బదులిచ్చాడు. అంతటి ఆ మేస్త్రి తన యజమాని మాటను తృనికరించలేక ఏమటా కోరిక అని అడుగుగా, ఆ బిల్డర్ " నా మిత్రుని కోసం నేను ఒక ఇల్లు కడతాను అని మాట ఇచ్చాను అది పూర్తి చేసి వెళ్ళమనెను. మొత్తానికి ఆ మేస్త్రి తన యజమానికి యిచ్చిన మాట ప్రకారం ఆ ఇంటిని గడువు కన్నా ముందే పూర్తి చేసి, తన గ్రామానికి వెళ్లేముందు తన యజమాని కలిసి " అయ్యా! మీ కోరిక ప్రకారం మీ మిత్రుడి ఇంటిని పూర్తిచేసాను ఇక నాకు సెలవిప్పంచండి" అని అడుగగా అంత బిల్డర్ " ఇన్నాళ్ళు నాకు నమ్మకంగా పని చేసిన నీకన్నా నాకు గొప్ప మిత్రుడు ఎవరుంటారు? అలాని నీకు నేను ఏమి యిచ్చి సత్కరించగలను? అందుకే నువ్వు చివరిగా కట్టిన ఈ ఇల్లు నీకే బహుమతిగా యిస్తున్నాను" అని ఆ ఇంటి తాళాలను మేస్త్రికిచ్చెను. అది తీసుకొని మేస్త్రి చెప్పలేని సంతోషంతో తను కట్టిన ఇంటికి చేరి మరొకసారి ఆ ఇంటిని మనసారా చూసి చాల బాధ పడ్డాడు. అయ్యో! ఈ ఇల్లు నాకోసమే అని ముందు తెలిసి ఉంటే  ఇంకా బాగా కట్టుకొని ఉండేవాడిని, అనవసరంగా తొందరగా ఇంటిని పూర్తిచేసాని అని చాలా బాధపడ్డాడు"
అందుకే మనం ఎప్పుడు సొంతపని అయితే చక్కగాను ప్రక్కవారి పని అయితే చిరకుగాను చేయకూడదు. ఏ పనైనా సొంతానికి ఒకలాగా, పంతానికి పోయి ఒకలాగా చేయకూడదు. అందుకే ప్రతిఫలాన్ని బట్టి పని చేయకూడదు, మన పని మనం చక్కగా చేస్తే మనవెంట సంతృప్తి అనే ప్రతిఫలం ఎప్పుడు మనలను ముందుకు నడిపిస్తుంది. 


ఈ బ్లాగ్ ని ముగించే ముందు నేను ఒక్క మాట చెప్పదలచాను. " అన్ని వేళలో లేదా అన్ని సందర్భాలలో ఈ మనిషి 100% పనితనాన్ని ప్రదర్శించలేము, ఎందుకంటే జీవితంలో ఎదురైనా సమస్యలతో కొన్ని సార్లు పనిని అనుకున్నంతగా చేయలేము. మనం స్కూలింగ్ చదువుతున్నప్పుడు 6 సబ్జెక్ట్స్ ఒకేసారి చదువుకుంటూ ఒకేసారి పరీక్షలు కూడా రాసి ఉత్తీర్ణలవుతాం. అదే నిత్య జీవితంలో కూడా మనం సరిగ్గా ప్లాన్ చేసుకుంటే అనికున్న పనిని అనుకున్న సమయానికి పూర్తిచేయగలం. ఈ పదేళ్ళ నా ఉద్యోగ జీవితంలో తెలుసుకున్న సత్యం ఉంది. " చాల మంది సమయాన్ని ఎలా గడపాలో తెలియక చాలా ప్లాన్స్ వేసి, ధనాన్ని ఖర్చు చేసి చివరకు ఇంకా అనుకున్నంతగా సంతోషం పొందలేదని నిస్పృహ చెందుతారు. కాని నేను మాత్రం " కాలాన్ని ఖర్చు చేయడానికి ధనాన్ని ఖర్చు చేయను, నా శ్రమని ఖర్చు చేస్తాను"  ఎందుకంటే పనిలో మనం పొంది అనుభవం మనకు ఒక సంతోషాన్ని, ఆ పని వలన ప్రతిఫలం పొందిన వాళ్ళకి ఒక సంతోషం అదిచూసి మనకు ఒక సంతృప్తి ఇలా పని చేయడంతో సంతోషం, సంతృప్తి, అలాగే ఈ సత్ప్రవర్తన సమాజానికి ఒక సుభపరిణామం.

బదులు దొరకదే....?

 బదులు  అంటే సమాధానం లేదా జవాబు. ప్రతి మనిషి జీవితంలో జవాబు దొరకని ప్రశ్నలు ఎన్నో ఉంటాయి, వాటినే సమస్యలుగా మనిషి ఉహించుకుంటాడు. అలాగే మనతో నిత్యం కలిసుండే కుటుంబ సభ్యులు, సహచరులు మరియు మిత్రులు మనతో కొన్ని సందర్భాలలో అనుకూలంగా ప్రవర్తించక పోవచ్చు లేదా మనల్ని దూరంగా ఉంచవచ్చు. అప్పుడు మనం బాగా ఆలోచిస్తాం నా వాళ్ళని అనుకునేవాళ్లు నాపట్ల ఎందుకు ఇలా ప్రవర్తిస్తున్నారు. అలాగే నాకే ఎందుకిలా ఎప్పుడూ జరుగుతుందని అనుకుంటాం. ఒక వేల సమయం సందర్భం కుదిరితే కొన్నిసార్లు  ప్రశ్నిస్తాం కుడా. అయితే  వాళ్ళు మన మనస్సుకి నచ్చని  సమాధానం చెబితే  వాళ్లకి బాగా పొగరు అని అనుకుంటాం అదే అసలు సమాధానమే చెప్పకపోతే వాళ్ళని శత్రువులుగా అనుకుంటాం. నిజానికి ఇలాంటి  సందర్భాలలో  సమాధానం దొరకలేదని మీరు గోడకేసి తల బాదుకున్న మన తలనుండి రక్తం కారడం మొదలుపెట్టవచ్చు కానీ ఆ గోడ ఎప్పటికి విరిగి మీకు దారినివ్వదు. చాల కుటుంబాలలో ఆలుమొగలు మధ్య కానీ అన్నదమ్ముల మధ్య కానీ సమధానం ఉండదు. సమాధానం ఇవ్వకుండా మౌనంగా ఉన్నామంటే ఇంకో వాదాన్ని మనం బలంగా ఎదుటవారికి చేపుతున్నట్టే అని ఉహించుకుంటాం .అసలు నిజంగా సమాధానం ఎవరికీ అవసరం?, మరి దాని నిమిత్తం ఎవరు వెతకాలి ? ఎవరు ప్రయాసపడాలి? అని ఆలోచిస్తే మనం ఎప్పుడు ఎదుటవారి నుండే దానిని కోరుకుంటాం మరల మనం మనకు సమాధానం దొరకలేదని బాధపడతాం. కాని వాస్తవానికి ప్రశ్న ఎక్కడుందో అక్కడే సమాధానం ఉంటుందని నా భావన.

నా జీవితంలో కుడా ఇలాంటి సందర్భాలు చాలా  ఉన్నాయి. అయితే మనకు ఎదురయ్యే ప్రశ్నలేదా మనం అడిగే ప్రశ్నలకు  సమాధానం లేకపోయినా పరవాలేదు కానీ అది సరైన  ప్రశ్న  అవునో కాదో అని మాత్రం మనం ఆలోచిస్తే మనకు సగం బాధలు తీరినట్టే. ఎందుకంటే నేను చాల సార్లు సరిగ్గా ఆలోచించ లేకపోయాను. ఉదాహరణకు నాకు సముద్ర తీరంలో ఉండటం అంటే నాకు చాల ఇష్టం. అందుకే నేను వైజాగ్ వెళ్ళినప్పుడల్లా నేను వైజాగ్ లో నేను ఎందుకు పుట్టలేదా? అని అనుకునేవాడిని. అలాగే తరువాత మా ఊరు వచ్చకా అయ్యో! మా ఊరికి సముద్ర తీరం ఎందుకు లేదు? అని  అనుకునేవాడిని. ఇలా చాలా సార్లు సమాధానం లేని నిరుపయోగమైన ప్రశ్నలను సందించుకొని అనవసరంగా బాధ పడుతుంటాం. ఇలాగే ఒక మునీశ్వరుడి దగ్గరకు ఒక శిష్యుడు వచ్చి " గురువుగారు మంచి వాళ్ళకే ఎందుకు చెడు జరుగుతుంది?" అని అడిగాడట. దానికి ఆ గురువు ఆ ప్రశ్నకి సమాధానం చెబుతూ " ఆ ప్రశ్నే తప్పుగా ఉన్నప్పుడు దానికి నేను జవాబు చెప్పాలని ఎలా అనుకుంటావు. అసలు నీ ప్రశ్న ఇలా ఉండాల్సింది " మంచి వాళ్ళకి చెడు జరిగితే ఏమవుతుంది?, దానికి నేనిచ్చే జవాబు " వాళ్ళు ఇంకా మెరుగైన వాళ్ళల తయారవుతారు" అని ఆ మునీశ్వరుడు చెప్పాడట. అందుకే మన జీవితంలో ఎప్పుడు కూడా సరైన ప్రశ్నలతోనే ముందుకు సాగితే సమాధానాలు దొరకక పోయిన కొత్త సమస్యలు మాత్రం రాకుండా ఉంటాయి.
నేను ABN లో 'సిరివెన్నల' గారితో ముఖా ముఖి చుసాను. అయన చిన్నతనం నుండి ఎక్కువుగా తనని తను ప్రశ్నించుకోనేవారట. అందుకే ఆయన రాసిన పాటలు చాలా  మందిని ప్రశ్నించే నట్టే ఉంటాయి. 'కొత్త బంగారులోకం' లో రాసిన ఈ పాట చూడండి
   
         నీ ప్రశ్నలు నీవే ఎవ్వరు బదులివ్వారుగా .... 
         నీ చిక్కులు నీవే ఎవ్వరు విడిపించారుగా .... 
         ఏ గాలో నిన్ను నిన్ను తరుముతుంటే అల్లరిగా... 
         ఆ గాలో లేదో తెలియదంటే చెల్లదుగా....  

  పైన చెప్పినట్టు మన జవాబు కోసం  ఇంకొకరు స్పందించారు. అందుకే నేను అనుకుంటాను  ఏ సమస్యకైన సమాధానం మన అంతరాలాలో నిక్షిప్తమై ఉంటుంది దానిని వెలికితీసే ప్రయత్నమే తెలియక ఈ సమస్యలు. అంటే మామిడి చెట్టు క్రింద నిల్చొని నారింజ పండు కావాలంటే దొరకదు. అందుకే ఏ పండు (సమాధానం) కావాలో మనకు తెలిసినప్పుడు అది ఎక్కడ ఉందొ ముందు వెతకాలి, ఆ తరువాత దానిని మన చేతికి ఎలా చేజిక్కుంచుకోవలో మార్గం కనుగొనాలి.  

అన్ని పైన చెప్పినట్టే చేసి ముందుకు పోయిన ఫలితం లేదు, అలాగే దాని వలన కలిగిన బాధ తప్పదు. దీనికి నేను ఏకీభవించినప్పటికీ, ఇక్కడ బాధపడటం సంతోషమర్గాన్ని వెతుక్కోవడమే మిన్న. ఈ  సందర్భంలో కూడా నేను 'సిరివెన్నల' గారి పాటను గుర్తుచేయకుండా ఉండలేకపోతున్నాను.
"ఎండలను దండిస్తామా, వానలను నిందిస్తామా 
చలినేతో తరిమేస్తామా ఛీ పోమ్మని 
కస్సుమని కలహిస్తమా, ఉస్సురని విలపిస్తామా 
రోజులతో రాజీపడమా సర్లేమ్మనీ, సాటి మనుషులతో 
 మాత్రం సాగానని ఎందుకు పంతం.. ఎక్కిల్లె ఏడుస్తుంటే 
                                                     కష్టం పోతుందా మరెందుకు గోలా, అయ్యొయ్య పాపం 
                                                     అంటే ఏదో లాభం వస్తుందా వృధా ప్రయాస పడాలా... "
రాజీ పడటం కన్నా ఉత్తమమైన మార్గం  ఇంకొకటి లేదు, దీనినే కొంత మద్ది సర్దుకుపోవడం లేదా అర్ధం చేసుకోవడం అంటారు. అందుకే మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకొందాం, మన తప్పులను మనమే సరిదిద్దుకొందాం, మన సమస్యలకు మనమే మార్గం వెతుక్కొందాం. ఒకవేళ మనమే ఇంకొకరికి బదులు ఇవ్వాల్సిన సమయం వస్తే అబద్దం మాత్రం చెప్పకుండా  ఉండటమే మంచిది .... 

నీ వల్లే... నీ వల్లే ....

అన్నవరం సినిమా లో ఒక పాట ఉంది " నీ వల్లే ... నీ వల్లే... నీ వల్లే ... నీ వల్లే... నా గుండెలలో దడ దడలే నీ వల్లే....". ఈ పాట  నన్ను చాలా ఆలోచింప చేసింది.  ఎందుకంటే మనం చేసే తప్పులు బట్టి మనకు కోపం లేదా భయం కలగదు కానీ ఎదుటవారు ఎవరైనా మనకు నచ్చని పని చేస్తే మనకు ఎక్కడా లేని కోపం, ఆందోళన  పడతాం. అందుకేనోమో ఒక కుటుంబంలో ఒక తగాదా జరిగితే, ఆ తగాదా ఎందుకు జరిగింది అని అడిగితే అది "నీ వల్లే....." అని ఎదుటవారిని చూపిస్తారు కానీ ఆ తగాదాకు గల మూలకారణం మాత్రం చెప్పరు. ఇలా ఒక ఆఫీసులో తగాదాలు అయినా, ఒక సంస్థలో తగాదాలు అయినా ఏమి జరిగిందని అడిగితే మొదట వినిపించేది   "నీ వల్లే.....". ఇలా ప్రతి మనిషి జీవితంలో జరిగిన తప్పును సరిదిద్దుకోకుండా, ఎదురైనా సమస్యను విశ్లేషించకుండా... అన్నింటికీ ఒకే ఒక సమాధానం " నీ వల్లే.....".  ఏమిటో ఆలోచిస్తే చిత్రమనిపిస్తుంది చివరికి ప్రేమైన .., పగైన.., కోపమైన...., కరుణైన...., పంతమైన..., పట్టుదలైన దానికి కారణం " నీ వల్లే....." అని చెప్పడం అంటే చాలా విడ్డూరం   అనిపించింది. నేను కూడా ఇలానే కొన్ని సార్లు చేసాననిపిస్తుంది అందుకే ఈ బ్లాగ్ ను వ్రాయదలచాను.

మనకు నచ్చినట్టు జరగదనిపిస్తే అది సమస్య, మనం అనుకున్నది జరగకపోతే కోపం, మనకు ఇష్టం లేదు అని తెలిసిన కూడా అదే పనిని చేస్తే చిరాకు ఇలా సందర్భాన్ని బట్టి మనకు భావ ఆవేశాలు కలుగుతాయి. అయితే పైన చెప్పిన ప్రతి సందర్భంలో మన గురించి మన కోణంలో ఆలోచిస్తాం కాని అదే సంఘటనను ఎదుటివారి కోణంలో ఆలోచించం. ఇలా ఆలోచించక పోవడమే అసలు సమస్యకు కారణం. నిజంగా ఆలా ఆలోచించక పోవడమే తప్పు అని చెప్పడానికి కారణం నేను చాల కాలం క్రిందట "పోతురాజు" అనే సినిమా చూసాను. అందులో హీరోకి, విలన్ ల మధ్య గొడవని ముందు విలన్ చెబుతాడు తరువాత అదే గొడవని హీరో చెబుతాడు. విలన్ చెప్పిన విధానం చూస్తే అసలు హీరోనే చెడ్డవాడు అనిపిస్తుంది, తరువాత హీరో చెప్పిన విధానం చూస్తే విలన్ చెడ్డవాడు అనిపిస్తుంది. ఇంతకీ నేను చెప్పవచ్చినిదేమిటంటే ప్రతివాడు సంతోషంగా  ఉండాలనే తపనతో ఏదైనా పనిని చేస్తాడు కాని ఇతరులకు ఇబ్బంది పెట్టాలని కాదు. వాళ్ళు చేసే పనిని మనం సరిగ్గా అర్ధం చేసుకోలేక పోవడమే సమస్యని అనిపిస్తుంది. అసలు అర్ధం చేసుకోవడం అంటే జిడ్డు కృష్ణమూర్తి  చెప్పారు   

"When we talk about understanding, surely it takes place only when the mind listens completely - the mind being your heart, your nerves, your ears - when you give your whole attention to it."
నిజంగా జిడ్డు కృష్ణమూర్తి చెప్పినట్టే మనం ఆలోచిస్తే ఈ లోకంలో ఎవరు తప్పు కాదు, మనం ఎదుటవాళ్ళని సరిగ్గా అర్ధం చేసుకోలేక పోవడమే అసలు కారణం అనిపిస్తుంది. ఇంకో మాటలో చెప్పాలంటే అందరి గమ్యం (సంతోషం) ఒక్కటే, అది పొందడానికి వాళ్ళు అనుసరించిన విధానాలు మాత్రమే వేరు. అయితే ఇతరులు చేసే విధానం వలన సంతోషం పొందగలం అని ఎలా నమ్ముతాము అంటే దానికి నేను ఒక మాట చెప్పదలచాను " Life needs Love but Love needs Confidence...." 

ఈ మధ్యన నేను ఒక తత్వవేత్త ప్రసంగం విన్నాను. అందులో అయన ఒక ఉదాహరణ చెప్పాడు. " సమాజంలో ఉన్నత స్తాయిలో ఉన్న ఇద్దరు భార్యభర్తలు రోజు తమ మధ్యన జరిగిన గొడవలు పడలేక, వారు న్యాయస్తానాన్ని ఆశ్రియించారు. ఇలాంటి కేసులలో న్యాయస్తానం ముందుగా మరొకసారి వారిని  ఆత్మ పరిశీలన చేసుకొని మంచి నిర్ణయం తీసుకొనేందుకు వీలుగా ఒక మానసిక నిపుణుడు దగ్గరకి పంపారు. ఆ మానసిక నిపుణుడు ఇలాంటి సమస్యలకు సరియిన సమాధానం ఇచ్చి వారికి మంచి ఆలోచనతో ఎంతో మందికి మార్గదర్శిగా నిలిచిన మానసిక నిపుణుడు దగ్గరకి ఈ కేసుని అప్పగించారు. భార్యాభర్తలిద్దరూ సమాజంలో ఉన్నత స్తాయిలో ఉన్నవాళ్లు కావడం వలన ఆ మానసిక నిపుణుడు ఎంతో జాగ్రత్తగా ఆలోచించి ఇంకా మీరు విడి విడిగా బ్రతకడం మంచిదని సూచించారు. ఎన్నో కేసులను పరిష్కారం ఆయన ఈ విధంగా స్పందించడం అందర్నీ ఆశ్చర్య పరిచింది. ఆ మానసిక నిపుణుడు ఒక వార్త పత్రిక వారు ప్రశ్నించగా అయన " ప్రతి ఇద్దరి మధ్య సమస్యకు ఒక సమాధానం ఉంటుంది కానీ ఈ తప్పు నీ వల్లే జరిగిందని అని అనుకునేవారికి మాత్రం ఎప్పటికి వారికీ సమాధానం దొరకదు, వారికీ సంతోషం ఉండదు. "

ప్రాణం ఖరీదు సినిమాలో జాలాది గారు వ్రాసిన ఒక పాట నాకు ఎప్పుడు గుర్తుకు చేసుకుంటాను ఆ పాటలో ఒక చరణం .....
                    " అందరూ నడిసొచ్చిన తోవ ఒక్కటే
                     సీమునెత్తురులు పారే తూము ఒక్కటే
                     మేడమిద్దెలో ఉన్నా
                     సెట్టు నీడ తొంగున్నా
                     నిదర ముదర పడినాక పాడె ఒక్కటే

                     వల్లకాడు ఒక్కటే ..... "

పై పాటలో చెప్పినట్లు సంతోషంగా నిద్ర పోయామా లేదా అనేది ముఖ్యం కానీ ఏలాంటి ప్రదేశంలో నిద్రించామన్నది కాదు. అలాగే మనం ఏదీ  ఏమైనప్పటికీ అందరం సంతోషంగా ఉన్నామా? లేదా ? అనేది ముఖ్యం కానీ ఎలా చేసాం? ఎక్కడ చేసాం? ఇవన్ని మనకు అనవసరమే.  

 అందుకే   నేను అనుకుంటాను ఈ లోకంలో ఎవరు తప్పు కాదు, ఇతరులు అనుసరించే విధానాలనే మనం తప్పుగా అనుకుంటాం.  విధానాలు వారి అలవాట్లని బట్టి,  ఆ అలవాట్లు వాళ్ళు పెరిగే వాతావరణం బట్టి వస్తాయి. ఇలా జీవితపు మూలల్లోనికి వెళ్లి ఆలోచిస్తే ఏది తప్పు కాదు. అందుకే ఏదైనా పని చేసేటప్పుడు ఏది మంచి పద్ధతి ఏది చెడ్డ పద్ధతి అని ఆలోచించడం కన్నా ఏది ఎక్కువ సంతోషాన్ని ఇస్తుందో అని అలోచించి ముందుకు వెళ్ళడం మంచిది. అయిన మనిషి జీవితమే రెప్పపాటు కాలం అయినప్పుడు ఇంకా ఇందులో తప్పోప్పులను విశ్లేషించుకొని ఇతరులకు దూరంగా ఉండడం కన్నా ప్రేమతో  వారి సంతోషాన్ని కోరుకోవడం మిన్నా. 

స్ఫూర్తి...

కీర్తిగాంచిన వారి నోటినుండి  వచ్చిన ప్రతీ మంచి మాట మిగతా వారికి స్పూర్తిని ఇస్తుంది. అందుకే ఆ స్పూర్తినిచ్చిన ప్రతీ మంచి మాట ఆచరిస్తే మనం కొన్ని సార్లు కీర్తిని పొందవచ్చును. అయితే నేను  ఇక్కడ చెప్పదలచుకున్నది స్పూర్తి గురించే కాని కీర్తి గురించి  కాదు. సరిగ్గా సంవత్సరం ముందు  అంటే జనవరి 2013 లో ఒక పుస్తకంలో ఒక భాగం నాకు ఎంతో స్పూర్తినిచ్చింది. ఈ సందర్భంగా ఆ భాగాన్ని మీ ముందు ఉంచదలచాను.
"ఈ లోకంలో ప్రతీ దానికి ఒక వెల ఉంటుంది అది చెల్లించకుండా దానిని మనం పొందలేము. ఉదాహరణకు ఒక సినిమా అయినా ఒక సుందరప్రదేశమైన, ప్రయాణమైన పోటిగా ఆడుతున్నఆటకైనా... ఇలా పూలకో ఒక వెల, పాలకో వెల నిర్ణయించి మన జీవితంలో పొందుతున్న ప్రతీ అనుభూతికి, ఆనందానికి ఎంతో కొంత వెల చెల్లించి వాటిని పొందగలుగు చున్నాం. చివిరికి మనం పొందుతున్న ఆనందానికి కుడా ప్రభుత్వానికి ప్రత్యక్షంగానో పరొక్షంగానో కొంత సుంకాన్ని చెల్లిస్తున్నాం.  

అలాంటప్పుడు ఈ అద్భుతమైన, అందమైన ప్రపంచంలో మనల్ని ఒక అపురూపమైన మనిషిగా  సృష్టించి ఎల్లప్పుడూ ఆనందంగా ఆరోగ్యంగా జీవించడానికి  కారణమైన దేవుడే  కనక మన ముందు ప్రత్యక్షమై ఇన్ని రోజులు ఈ ప్రపంచంలో జీవించిన దానికి నాకు నువ్వు ఏ మూల్యం చెల్లించగలవు అని అడిగితే మనం ఆ మహా దేవునికి ఏమి చెల్లించగలము..... ?"
 నిజంగానే దేవుడు కనక ప్రత్యక్షమై నన్నే ఆ ప్రశ్న అడిగితే నేను ఏమి ఇవ్వగలను అని ఆలోచించడం మొదలుపెట్టాను ముందు నాకు ఆశ్చర్యం వేసింది ఇలాంటి ప్రశ్నను నా మనసుకి సంధించుకున్నందుకు, తరువాత బాధ వేసింది నా దగ్గర సమాధానం లేనందుకు, అయిన నేను ఎప్పుడు ఇంకా దేవుడు దయలేదు ఇంకా నేను అనుకున్నట్లు జరగలేదు అని తిరిగి దేవుణ్ణి నిందిస్తూ ఉంటాను. చివరకు ఆ పుస్తకంలో చదవడం ప్రారంభించాను అందులో వ్యాసకర్త మాత్రం ఒక మంచి మాటను చెప్పి ముగించాడు. ఆ మాట " మనం దేవునికి తిరిగి ఏమి ఇవ్వనవసరం లేదు కానీ ఒక రోజు ఈ ప్రపంచంలో ఆనందంగా ఆరోగ్యంగా జీవించడానికి ఒక మంచి పని చేస్తే చాలు ". ఇది చదివాకా చాలా సంతోషం వేసింది. ఇక నేను కూడా రోజుకొక మంచి పని చేద్దామని అనుకున్నాను. ఎందుకంటే నేను ఎప్పుడో పుస్తకంలో చదివిన మాట గుర్తుకు వచ్చింది. 

" నేను ఈ రోజు ఈ మనిషికి ఎంతో కొంత నేర్పగలిగాను లేదా ఏదో ఒక మంచి పని చేశాను అని పిల్లలకు చెప్పకుండా నిద్రపొవద్దు ..... "   - చార్లెస్ కింగ్స్ ల్ 

ఏదో ఒక మంచి పని చేయాలని ఉద్దేశ్యంతో ముందుకు సాగాను, వారం రోజులు గడిచాయి ... తరువాత ఇంకో వారం రోజులు గడిచాయి ... అయిన నేను ఎలాంటి మంచి పని చేయలేకపోయాను. అప్పుడు అనుకున్నాను పైన చెప్పిన మాట ఆలోచనకి బాగుంది కాని ఆచరణలో కష్టం అని అర్ధం అయ్యింది. ఇలా నేను ఏమి చేయలేనని తలచి,  అవకాశం వచ్చినప్పుడు దానిని సద్వినియోగం చేసుంటాను అని మనసు మార్చుకొని అలాగే రోజుకి ఒక మంచి వాక్యం నేర్చుకుందామని నిశ్చయించుకొని అప్పటినుండి డైరీలో వ్రాయడం మొదలుపెట్టాను. అయితే సంవత్సరం పొడుగునా నేను 30 నుండి 40 వాక్యాలని మాత్రమే నా డైరీలో వ్రాయగలిగాను. 

ఇలా ఈ అలచోనలతో సంవత్సరం అంతా ముందుకు సాగి  చివరిలో ఒక ఆలోచనతో వచ్చాను. పైన చెప్పిన మాటలు అమలు చేయడం అసాధ్యం అని తలచి మంచి పని చేయలేకపోయిన ఒక మంచి వ్యక్తిగా మెలగడానికి ఈ క్రింది నిర్ణయం తీసుకొన్నాను 

" నా ప్రేమ వలన ఇంకొకరికి ఇబ్బంది కలగకూడదు 

   అలాగే నా కోపం వలన ఇంకోకరు  బాధ పడకూడదు ..... "

మనం చూపే ప్రేమ వలన ఎదుటవారు వారి స్వేచ్చను కోల్పోకూడదు, అలాగే మనకు నచ్చని పనిని చేసేటప్పుడు కోపాన్ని ప్రదర్శించ కూడదు తప్పుడు పని చేసేటప్పుడు మాత్రం కోపాన్ని ప్రదర్శించాలి.  

చివిరగా నేను ఒక మాట చెప్పి ముగించాలి అనుకుంటున్నాను " మనం చేసే పని కీర్తి కోసం కాదు కేవలం స్ఫూర్తి కోసం మాత్రమే అని నేను ముందే చెప్పాను, మరి ఆ స్ఫూర్తి ఎవరికీ యివ్వాలి అంటే మన పిల్లలకు లేదా మన భావి తరాలు వారికి. నేను ఇలా చెప్పడానికి కారణం ఈ క్రింద మాట నాకు ఎప్పుడు స్పూర్తినిస్తుంది కాబట్టి .... 

" నిలకడైన జీవితానికి అర్ధం వృత్తిలో గెలుపు కాదు, మన పిల్లలను విలువలతో తీర్చిదిద్దడంలో ఉందని నాకు 25 ఏళ్ళ ముందు నాకు చెప్పుంటే బాగుండునని తలస్తున్నాను.... " - రబ్బీ హరోల్డ్ కుషనర్    

పెద్దల మాట సద్ది మూట

"పెద్దల( తల్లిదండ్రులు ) మాట సద్ది మూట" ఈ మాట చిన్నప్పుడే విన్న ఒక గొప్ప సామెత. అయితే వయసు పెరిగే కొద్ది వృద్ధాప్యం రాకూడదు, పెద్దరికం రావాలి అంటారు. అయితే మరి అలాంటి పెద్దిరికపు మాటలను నేటి పిల్లలు చాదస్తం అని అంటున్నారు . అలాగే పిల్లల కోరికలే పెద్దల సమస్యలు అంటారు, మరి పిల్లల కోరికల పట్ల పెద్దల ఆశక్తి చూపడం లేదు ఎందుకంటే అది తరాలు మధ్య గల అంతరాలు అని అంటున్నారు. మొత్తానికి పెద్దలకి పిల్లలకి మధ్య అంతరాలు క్రమంగా పెరుగుతూనే ఉన్నాయి. వాటి ఫలితమే రోజురోజుకి నేటి సమాజంలో వృద్ధాశ్రమాలు పెరుగుతున్నాయి.  అసలు దీనికి మూల కారణం ఏమిటని నేను ఎప్పటి నుండో ఆలోచిస్తున్నాను అయిన నాకు కారణం అంతు చిక్కడం లేదు. బైబిల్లో ఒక మాట ఉంటుంది " తనని తాను తగ్గించికునేవాడు జీవితంలో హెచ్చించబడతాడు." అలాగే  నేను ఈ మధ్యన విడుదలైన "అత్తారింటికి దారేది" చిత్రంలో ఒక మాట నన్ను బాగా అలోచినంప చేసింది. ఆ మాట " ఎక్కడ నెగ్గాలోకాదురా , ఎక్కడ తగ్గాలో తెలిసినవాడు గొప్పవాడు". ఇలాంటి ప్రశ్నలకు కారణాలు అన్వేషించడం కన్నా పిల్లల ఎదుగుదలకు కారకులైన పెద్దలని గౌరవంచడం నిజమైన ప్రేమని అనుకోని ఈ బ్లాగ్ రాయడానికి ముందుకి వెళ్తున్నాను.

నాకు తెలిసి ప్రతీ మనిషి సాధారణంగా పదేళ్ళు వయసు వరకు తల్లిదండ్రులతో ఎక్కువ సమయం గడుపుతారు, పదేళ్ళ నుండి ఇరవై ఏళ్ళ వయసు వరకు ఎక్కువ సమయం స్నేహితులతో గడుపుతారు. ఇరవై ఏళ్ళ నుండి ముప్పై ఏళ్ళ వయసు వరకు ప్రియరాలు తోనే లేదా తన భార్యతోనే ఎక్కువ సమయం గడుపుతారు. ముప్పై ఏళ్ళ నుండి నలబై ఏళ్ళ వరకు తన పిల్లలతో ఎక్కువ సమయం గడుపుతారు. నలబై నుండి యేభై ఏళ్ళ వరకు తన ఉద్యోగ కార్యకలాపాలతో ఎక్కువ సమయం గడుపుతారు. యేభై ఏళ్ళ నుండి అరవై ఏళ్ళ వరకు పిల్లల పెళ్ళిళ్ళు, వాళ్ళ పిల్లలతో ఎక్కువ సమయం గడుపుతారు. ఇంకా మిగిలిన జీవితం ఆధ్యాత్మకంతో గడిపి తనువు చాలిస్తారు. ఇలా ఆలోచిస్తే ప్రతి మనిషి తను ఎదుగుతున్న మొదటి ముప్పై సంవత్సరాలలో మొదటి పది సంవత్సరాలు మాత్రమె తన తల్లిదండ్రులతో గడుపుతాడు. మిగతా కాలం అంతా తన స్నేహితులతోనే అలాగే తనకు కాబోయే భార్యతోనే ఎక్కువ సమయం గడుతాడు. అందుకేనోమో  తల్లిదండ్రులకి పిల్లల యొక్క వ్యక్తితత్వం కాని అలాగే వారి అభిరుచులను అంచనా వేయలేకపోతున్నారేమో అని అనిపిస్తుంది. పిల్లల పదేళ్ళ వయసు వచ్చేసరికి ఒక కంప్యూటర్, పదిహేనేళ్ళ వయసు వచ్చేసరికి ఒక సెల్ ఫోన్, వయసు ఇరవై దాటగానే ఒక మోటార్ బైక్ ఇలా వయసు తగ్గ వసుతులు కల్పిస్తున్నారు కానీ వయసుకి తగ్గట్టు వాళ్ళ మానసిక ఎదుగుదలను, వాళ్ళ అభిరుచులను తల్లిదండ్రులు గమనించడం లేదోమోని నాకు ఎప్పుడు అనిపిస్తుంది.

దీనికి అంతటికి మూల కారణం పదేళ్ల వయసు వరకు నీతికధలు, మానసిక వికాసకధలు చెప్పే తాతయ్య, నాన్నమ్మలు ఇంట్లో ఉండటం లేదు, మనిషి జీవితం అంటే ఇతరులతో కలిసి బ్రతకడం అని అర్ధం చేసుకోవడానికి ఇంట్లో అన్నదమ్ముల పిల్లలతో కలిసి ఉండటం లేదు. అవసరమైన చోట శారీరక శ్రమను తట్టుకొనే శక్తిని అలవాటు పరిచే వ్యాయమ, ఆటలతో విద్యార్ధిని అభివృద్ధి చేసే పాఠశాలలు నేడు లేవు. "మనం ఏది విత్తితే అదే కోస్తాం" అందుకే పిల్లల ముందు చేసే ప్రతిపని, ప్రతి మాట ఎప్పుడు గమనిస్తూనే వాటినుండే పిల్లలు పనిచేయడం, మాట్లాడటం నేర్చుకుంటారు. అందుకే సాధ్యమైనంతవరకు పిల్లల ముందు చెడు మాటలను, చెడు పనులకు దూరంగా ఉండాలి. ఒకవేళ ఎలాంటి తప్పిదాలు జరిగిన అవి చేతిమీద పచ్చబొట్టు వేసినట్లు పసి హృదయాలలో చెరగని ముద్రను వేస్తాయని గుర్తిస్తే పిల్లలకి, తల్లిదండ్రులకి ఇంత దూరం పెరిగి ఉండేవికాదని అనిపిస్తుంది. 

ఇక పిల్లల విషయానికి వస్తే మనకన్నా వయసు మళ్ళిన వాళ్ళని ఎప్పుడు గౌరవించాలని తెలుసు, అయిన నేటితరం వాళ్ళు తమయొక్క తల్లిదండ్రుల విషయంలో కూడా వారు పట్టించుకోకపోవడం చాలా శోచనీయం. ఇలాంటి సమయాల్లో చాలా మంది చెప్పినమాట నాకు తీరిక లేకపోవడం, కానీ దీనికి నేను ఏకీభవించను ఎందుకంటే వారికి తీరిక లేదు అనడం కన్నా వాళ్ళ తల్లిదండ్రుల పట్ల ప్రేమగా వ్యవహరించాలన్నా ఆలోచన లేకపోవడమే అని అనిపిస్తుంది . ప్రతి మనిషికి వృద్ధాప్యం వల్ల కొన్ని సమస్యలు ఉంటాయి, కాని నేటి తరం పిల్లలు అసలు వృద్ధులనే ఒక సమస్యగా పరిగనించడం వలన నేడు వృద్ధాశ్రమాలు రోజురోజుకి పెరుగుతున్నాయి. నేను తొమ్మిదవ తరగతిలో ఇంగీష్ ఉపవాచకంలో ఒక పాఠం ఇప్పటికి నాకు బాగా గుర్తు, ఆ పాఠం పేరు నాకు గుర్తు లేదు కానీ, ఆ పాఠం సారాంశాన్ని మాత్రం మీ ముందు ఉంచడానికి ప్రయత్నం చేస్తున్నాను.
ఒకానొక దేశంలో ఒక రాజ్యం ఉంది, ఆ రాజ్యం చక్రవర్తి ఆకస్మిక మరణం వలన, యువరాజుని ఆ రాజ్యానికి చక్రవర్తిగా పట్టాభిషేకం చేస్తారు. కొద్ది రోజులలో, యవ్వనంలో ఉన్న ఆ చక్రవర్తి దేశంలో అందరు యవ్వనస్తులే ఉండాలి, ఎల్లప్పుడూ ఈ రాజ్యం యవ్వనస్తులతో మంచి ఉత్సాహంగా, సంతోషంగా ఉండాలని ఆ రాజ్య ప్రజలకి ఆజ్ఞాపించాడు. రాజ్యంలో ఎక్కడైనా ముసలివాళ్ళు కనిపిస్తే వాళ్ళని వెంటనే చంపిస్తానని ఆజ్ఞాపించాడు. దీనితో రాజ్యంలో ఉన్న ప్రజలు భయభ్రాంతులకి లోనై ఎవరింట్లో నున్న ముసలివాళ్ళను ఆ రాజ్యాన్ని దాటించారు. అప్పటినుండి ఆ రాజ్యం అంతా యవ్వనస్తులతో కూడి ఎంతో సంతోషంగా జీవించసాగారు. ఇలా ఒక అయిదు సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత ఆ రాజ్యంలో పెద్ద కరువు వచ్చింది, ఆ రాజ్యంలో ఎక్కడ పంటలు పండలేదు, ఇక తరువాత సంవత్సరం కూడా పంటలు ఎక్కడ పండలేదు. ఇక రాజ్యంలో ఉన్నవాళ్ళు ఎలా బ్రతకాలని మేధోమధనం చేయగా అందులో ఒకరు రాజుగారికి " అయ్యా! ఇంత కరువు కాలంలో కూడా మన రాజ్యంలో ఒకతను మాత్రం పంటలు చక్కగా పండించాడు". మనం అతనిని విచారించి మన రాజ్యంలో ఇక పంటలు ఎలా పండించాలో తెలుసుకుందాం అని వివరించగా, ఆ చక్రవర్తి పంటలు పండించిన యువకుడుని పిలిపించమని తన మహామంత్రికి చెబుతాడు. మొత్తానికి ఆ పంటలు పండించే వ్యక్తిని అడగగా, నేను ఇంత బాగా పంటలు పండించడానికి కారణం నేను నా తండ్రిని నా ఇంట్లో దాచిపెట్టాను. అయన యొక్క అనుభవాల సారంతోనే  నేను పంటలు పండించ గలిగాను అని చెప్పిన తరువాత ఆ చక్రవర్తి తను చేసిన తప్పును తెలుసుకొని మరల ఆ రాజ్యానికి చెందిన ముసలి వాళ్ళందర్నీ మరల వెనుకకు పిలుపించుకొని అందరు కలిసి సంతోషంగా జీవనం సాగించారు.
నేను పై కధనుండి ఒక విషయం మాత్రం నేర్చుకున్నాను. "ప్రతీ యువకలు కొత్త టెక్నాలజీని చాలా సులభంగా నేర్చుకోనగలరు, అదే కొత్త మనుషులతో సత్సంబంధాలు ఏర్పురచు కోవాలంటే మాత్రం కొన్ని సార్లు తడబడుతారు, మనం కొన్ని పనులే చేయాలంటే కొన్ని సార్లు శాస్త్రీయ పద్ధతులను అవలంభించాలి, దీనికి మాత్రం అనుభవం కావలి. అలాంటి అనుభవాలనే మన తల్లిదండ్రులు మనకు ఎప్పుడు చెబుతారు అది వినడానికి కొన్ని సార్లు చాదస్తం కావచ్చు కానీ ఆలోచిస్తే మాత్రం అందులో చాల నేర్చుకోదగ్గ విషయాలు ఉంటాయనేది మాత్రం నగ్నసత్యం"  

నేను చివిరిగా ఒక మాట చెప్పాలని అనుకుంటున్నాను " మనం చిన్నతనంలో ఎంత మారం చేసిన వాళ్ళు ప్రేమతో మనల్ని, మన అల్లర్ని భరిస్తారు అలాగే వాళ్ళు ముసలివాళ్ళు అయిన తరువాత వాళ్ళు చేసిన పనులు, మాటలు మనకు చాదస్తం అనిపించినా మనం కూడా అంతే ప్రేమతో వాళ్ళని ప్రేమించాలి. ఇంకా ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే తల్లిదండ్రులకు వృద్ధాప్యం వచ్చేకొద్దీ మన పిల్లలగానే భావిస్తే ప్రతీ ఇల్లు స్వర్గాధామమే....       

నా కోపం.... !

 కోపం మీద రాసిన బ్లాగ్ ఇది అంతే కానీ కోపంతో రాసినది కాదు. ఎందుకంటే సంతోషం లేదా బాధ గురించైనా చెప్పవచ్చు అలాగే మనకి ఎదురైనా సమస్య  లేదా మనసులోని సంఘర్షణ గురించైనా చెప్పవచ్చు. కారణం వీటితో మనిషి కొంత కాలం ప్రయాణం చేస్తాడు. అదే కోపం గురించి మాత్రం చెప్పలేము ఎందుకంటే కోపం వచ్చినప్పుడు మనిషి తన అదుపులో తను ఉండలేడు, అందుకే మనిషి జీవితంలో అతి తక్కువ కాలం ఉంటుంది, కాని దానివలన వచ్చిన అనర్ధం అతి ఎక్కువ కాలం ఉంటుంది. అందుకే కోపంతో రాసిన బ్లాగ్ మాత్రం కాదు ఇది, కోపం మీద రాసిన బ్లాగ్ ఇది.  జల్సా సినమా లో మొదటిలో ఒక డైలగ్ ఉంది, అది నన్ను బాగా ఆలోచింపచేసింది.
               " మన దేశంలో లక్ష మందిలో ఒకరికి సొంత బంగ్లా ఉంది... 
                 1000 మందిలో ఒకరికి సొంత కారు ఉంది .... 
                 100 మందిలో ఒకరికి సొంత కంప్యూటర్ ఉంది... 
                 కానీ ప్రతి 10 మందిలో ఇద్దరి దగ్గర తుపాకి కానీ కత్తి కానీ ఉంది... 
                 అంటే ఇక్కడ మనకి బ్రతికే అవకాశం కంటే చచ్చే సౌకర్యం ఎక్కువ..."

పైన చెప్పిన మాటలు ఎంతవరకు వాస్తవమో నాకు తెలియదు కానీ ఈ దేశంలో ఆకలి ఉన్నవాళ్ళకన్నా, ఆయుధాలు ఉన్నవాళ్ళ సంఖ్య రోజురోజుకి పెరుగుతుందని అనేది మాత్రం వాస్తవం. దీనికి నిదర్శనం తేది 26-08-13 న హైదరాబాద్ SR నగర్ లో జరిగిన సంఘటన దీనికి ఉదాహరణ. తుపాకి టెస్టింగ్ కోసం రోడ్డు మీద చెప్పులు కుట్టుకునే వ్యక్తిని (పి. అశోక్) నిర్ధాక్ష్యణంగా కాల్చివేసారు.  నేను ఈ సంఘటన గుర్తుచేయడానికి కారణం, సరదా  కోసం ఒక వ్యక్తి ప్రాణాలను బలిగొంటే, అదే ఆ వ్యక్తి కోపంలో ఉంటె ఇంకా ఎంత అనర్ధం జరుగుతుందో చెప్పనవసరం లేదు. అందుకే  ఆవేసమున్న వాడికి ఆకలి వేస్తె ఆకలి తీరుతుంది. అదే ఆవేసమున్న వాడకి ఆయుధం ఉంటె మాత్రం అనర్ధం జరుగుతుంది. నేరస్తులందరూ మొదట ఆవేశంతో తప్పు చేసినవారే, తరువాత ఈ సమాజం వారిని ఇంకా నేరస్తులుగా తయారు చేస్తుంది. అందుకే నేను అనుకుంటాను ఆవేశం కోపంగా మారకముందు దానిని తగ్గించుకోవాలి అలాగే కోపం కసిగా  ముందే దానిని తగ్గించుకోవాలి, లేదంటే ఆ కసే ఆ మనిషిని కసాయి వాడిగా చేస్తుంది చివరికి ఆ కసాయివాడే ఏదో ఒక రోజు కరుడగట్టిన నేరస్తుడు అవుతాడు. అయితే ఈ లోకంలో కోపం రాని మనిషి ఉండడు, అలాగే కోపం తెప్పించే సంఘటన ఎదురుకాని జీవితం ఉండదు. అందుకే నేను ఈ బ్లాగ్ లో వచ్చిన కోపాన్ని ఎలా తగ్గించుకోవాలో మాత్రం రాయదలచుకున్నను.

సహజంగా నాకు కూడా కాస్త కోపం ఎక్కువగా ఉండేది. కాలంతో పాటు ఆ కోపాన్ని తగ్గించడానికి ప్రయత్నం చేసాను. అయితే ఉద్యోగం జాయిన్ అయిన తరువాత కొన్ని సందర్భాలలో కోపాన్ని ప్రదర్శించవలసి వచ్చింది. ఎందుకంటే మనం కొన్ని పనులు చేయించు కోవడానికి లేదా ఆ పని జరగకపోవడం వలన మనకు కలిగిన వత్తిడిని క్రిందస్తాయి ఉద్యోగులకు తెలయచేయడానికి కోపం ప్రదర్శించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది. అయితే నాకు ఇది తాత్కాలికంగా పని వత్తిడిని తగ్గించవచ్చు కానీ శాస్వతంగా మాత్రం నా ఆరోగ్యాన్ని అలాగే నా చుట్టూ ఉన్న ఆరోగ్యకరమైన సంబంధాలు పైన మాత్రం ప్రభావం చూపింది. అందుకే మనం ఏ పనైనా ప్రేమతో చేయించుకోవాలి కానీ కోపంతో మాత్రం కాదు.

నేను ఒక పుస్తకంలో చదివాను,  మనిషి మనసు ఒక తోట లాంటిది, ఆ మనసుకి కనక మనం నీరు పోసి, విత్తనాలు మొక్కలు నాటి ఓకే తోటను పెంచినట్లు పెంచి పోషిస్తే మనం ఊహించనదాని కంటే ఎక్కువ ఎక్కువ ఫలితాలను రాణిస్తుంది. అదే మనం కలుపు మొక్కలను రానిస్తే మనకు శాశ్వత మనశ్శాంతి, అంతరంగిక సామరస్యం అన్నవి ఎప్పటికి అందనివే అయిపోతాయి. నిజమైన తోటమాలి తన తోటను మాత్రం సైనుకుడిలా కాపాడుకుంటాడు, బయట నుంచి ఎలాంటి కాలుష్యం లోనికి రాకుండా. కాని మనషి మాత్రం నిత్యం తన మనసనే సారవంతమైన తోటలోకి ఎన్నో విషపదార్ధాలను రానిస్తాడో. ఆందోళనలు, విచారాలు, గతించిన జ్ఞాపకాలు ఇలా ఎన్నో తన అంతర ప్రపంచాన్ని అల్లకల్లోలం చేసి అనవసరమైన భయాలతో పాటు అవి ఎవరి వలన కలుగుతున్నాయో వారి మీద కోపాన్ని అలాగే కసిని పెంచుకుంటాడు. ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే "కోపం లేదా ఆందోళనకరమైన ఏ ఆలోచన అయిన పిండం లాంటిది. అది చిన్నదిగానే ప్రారంభమవుతుందిగానీ క్రమంగా పెద్దదవుతుంది, చివరకు ఒక ప్రాణిగా రూపుదిద్దుకొని ఆ మనిషినే తినేస్తుంది."   

అందుకే నేను కోపం వచ్చే ఆలోచనలు వచ్చినప్పుడు వాటిని ఇంకా మంచి ఆలోచనలతో లేదా నాకు సంతోషం కలిగించే ఆలోచనలతో మార్చుకొని (Replace) నా మనసులోని భావ ఆవేశాలను కంట్రోల్ చేసుకుంటాను. అలాగే ఎవరైనా నాకు కోపం తెప్పిస్తే వాళ్ళు ఇంతకు ముందు నాపట్ల చేసిన మంచి పనులను కానీ వారు చూపిన ప్రేమాభిమానాలను గుర్తుచేసుకొని నాలో రగిలిన కోపావేశాలను తగ్గించుకొనే ప్రయత్నం చేస్తాను. ఇలా అన్ని సందర్భాలలో సఫిలికృతం కాలేకపోవచ్చు కానీ కొన్ని సమయాలలో కోపం తగ్గించుకొనే ప్రయత్నం చేసాను. కోపం మనిషికి ఒక శాపం కావచ్చు, కానీ అది ప్రదర్శించి పాపాన్ని మూట కట్టుకోవద్దు. మన జీవితంలో ప్రేమ అనే పునాదితో ఇల్లును కట్టుకోండి, ఆ ఇల్లు నిజంగా ప్రశాంతనిలయంగా మారుస్తుంది అనడంలో అతిశయోక్తి లేదు.